201 - از سخنان آن حضرت عليه السلام است هنگاميكه شخصى از احاديث مجعوله و خبرهاى گوناگون ( معارض يكديگر ) كه در دست مردم و ميان ايشان منتشر است پرسيد ، امام عليه السّلام فرمود : 1 همانا احاديث در دسترس مردم حقّ و باطل و راست و دروغ و نسخ كننده و نسخ شده و عامّ ( شامل همه ) و خاصّ ( مخصوص بعضى ) و محكم ( كه معنى آن آشكار ) و متشابه ( كه معنى آن واضح نيست ) و محفوظ ( از غلط و اشتباه ) و موهوم ( از روى وهم و گمان ) است ، 2 و بتحقيق در زمان رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به آن حضرت دروغها بستند تا اينكه بخطبه خواندن ايستاد و فرمود : « هر كه از روى عمد و دانسته به من دروغ بندد بايد نشيمن گاه خود را در آتش ( دوزخ ) قرار دهد » . 3 و همانا حديث را ( از پيغمبر اكرم يكى از ) چهار مرد براى تو نقل مىكند كه پنجمى ندارند : ( اوّل : ) مرد دوروئى كه اظهار ايمان نموده و خود را بآداب اسلام نمودار مى سازد ( در صورتى كه ) از گناه پرهيز نكرده باك ندارد ، عمدا و دانسته به رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - دروغ مى بندد ، پس اگر مردم او را منافق و دروغگو مى دانستند حديثش را قبول نداشته گفتارش را باور نمى كردند ، و ليكن ( چون از باطن او خبر ندارند ) مى گويند : او از اصحاب رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - است كه آن حضرت را ديده و حديث را از او شنيده فرا گرفته است ، پس ( به اين جهت ) گفتارش را قبول مى نمايند ، 4 و بتحقيق خداوند به تو مردم منافق و دو رو را خبر داده و وصف نموده ، و ترا از آن آگاه ساخته است ( در قرآن كريم در اين باره آيات بسيارى است از جمله در س 9 ى 101 مى فرمايد : وَ مِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرابِ مُنافِقُونَ وَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفاقِ لا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ سَنُعَذِّبُهُمْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلى عَذابٍ عَظِيمٍ يعنى از باديه نشينانى كه گرد شما هستند منافق مى باشند ، و از اهل مدينه گروهى خو گرفته‌اند بنفاق و دو روئى ، تو به اسرار آنها دانا نيستى ما از رازشان آگاهيم و به زودى دو نوبت « يكى در دنيا و ديگرى در قبر » پس از آن در قيامت به عذاب بزرگ مبتلى ميشوند ) منافقين